۱۸ دی ۱۳۸۶
امروز بهتو میاندیشد
امروز بهتو میاندیشد
سایههایش آب میشوند.
فردا بهتو میاندیشد
امشب از مدار بیتابی من
خواهد گذشت.
در خاطرات همیشهات
این ترانه بهتو میاندیشد:
لحظههای اشك
عاشق چشمان تواند.
۳۰ مهر ۱۳۸۶
عکاس رویاها و آرزوها
چشمانت را میبندی و به خاطرهای دور یا نزدیک میاندیشی، به آرزوی دیدن کسی یا بودن در جایی. احساس این خاطره یا آرزو نه در برابر چشمانت که در درونت نقشی میبندد که عکس نیست. یعنی تمامی اجزای آن با وضوح تمام در آن کنار هم چیده نشدهاند. شهود تو از آن خاطره یا آرزو نقشیست که اجزایش با شدت یکسان تو را به دیدنشان دعوت نمیکنند؛ آن هایی که تو میخواهی و میجویی، جایی در داخل آن نقش نشستهاند و تو احساسشان میکنی. حالا به نمایشگاه عکسهای نوید نور که بیایی انگار با او شریک یادآوری خاطرات و تجربهی دوباره آروزهایش شدهای.
ادامه...
۱۸ تير ۱۳۸۶
دردت چه بود؟
ای آبشــــــــار نوحهگر از بـــهر چیستی
چین در جبین فکنده گرفتـــــــار کیستی
دردت چه درد بود که دیشب تمـــام شب
سر را به سنگ میزدی و میگریستی
۲۳ دی ۱۳۸۵
شاعر زمستان و برف
یاسوناری کاواباتا شاعر زمستانهای برفیست. اول بار که داستانی از او میخوانی آشنا مینماید و انگار آن را جایی خواندهای یا تجربه کردهای و هر بار دیگر که میخوانیاش انگار تجربهای ناب است که برای نخستین بار در برابرت شکل میبندد. زمستان گذشته که برای کنفرانسی به شهر «سالت لیک سیتی» رفته بودم، «سرزمین برف» را با خود بردم و در سرمای کسالت بارِ آن شهر ملال انگیز، برفهای کاواباتا تنها رویایی دلنشینی بود که بر من بارید و هنوز جلوهگری میکند. دوست عزیزی که مرا به دنیای کاواباتا برد میگفت که هر زمستان «آوای کوهستان» را دوباره میخواند. از او آموختم که کاواباتا شاعر زمستانهای برفیست، که هر سال باز میگردند و بر ما برف تازه میبارند.
گویا برفهای کاواباتا در زمستان امسال به شکلی دیگر نیز باریدهاند! میکیو ناروس (Mikio Naruse) فیلمساز کلاسیک ژاپنی و همعصر یاسوجیرو ازو (Yasujiro Ozu)، تعدادی از آثار کاواباتا را در فیلمهایش اقتباس کرده که سه تای آنها امسال برای اولین بار در دنیای انگلیسی زبان برروی دیویدی منتشر شدهاند. این سه فیلم «آوای کوهستان»، Repast و Flowing هستند که توسط موسسهی Eureka به عنوان بخشی از مجموعهی نوپای The Masters of Cinema در لندن انتشار یافتهاند. قابل توجه آن که فیلم مورد علاقهی ناروس به گفتهی خودش «آوای کوهستان» است. موسسهی Eureka قول داده که در سال جدید میلادی مجموعهی دوم از آثار ناروس را نیز منتشر کند. این را هم اضافه کنم که موسسهی کرایتریون کلکشن نیز یکی از برجستهترین آثار ناروس به نام «هنگامی که زنی از پلهها بالا میرود» (When a Woman Ascends the Stairs) را در ماه فوریه منتشر خواهد کرد.
نکتهی قابل توجه در مورد ناروس آن است که علیرغم این که او اولین فیلمساز ژاپنی بود که آثارش در غرب به نمایش در آمدند، «همسر! همانند رزباش!» (Wife! Be Like a Rose!) در دههی 30 میلادی، اما تا چند دهه بعد از مرگش آنچنان که شایستهی او و آثارش بود در غرب شهرت نیافت و کمابیش ناشناخته ماند. ادامه
۱۲ دی ۱۳۸۵
مدرسهی سینمایی در یک بستهی کوچک
یکی از کشفیات هیجان انگیزم در سال گذشته میلادی موسسهی کرایتریون کُلکشن (Criterion Collection) بود که هدفش انتشار آثار ارزشمند تاریخ سینما با کیفیتی بینظیر بر روی دیویدی میباشد. علاوه بر بازیابی و ارائهی بهترین نسخهی موجود، کار ارزشمند دیگری که این موسسه انجام میدهد جمعآوری (و حتی تولید) فیلمهای مستند شامل مصاحبه با کارگردان، بازیگران و دیگر عوامل سازندهی فیلم است. به عنوان مثال در مجموعهی "شش داستان اخلاقی" (Six Moral Tales) علاوه بر شش فیلم برجستهی اریک رومر (Eric Rohmer)، یک گفتگوی دوساعته با کارگردان نیز گنجانده شده که توسط خود موسسهی کرایتریون و با همکاری کارگردان برجسته باربت شرودر در سال گذشته تهیه شده است. مجموعهی "شش داستان اخلاقی" که فیلم اقتباسی از آن است و نویسندهی آن هم اریک رومر است، به صورت یک کتابچه به مجموعه افزوده شده است. علاوه بر اینها، پنج فیلم کوتاه از رومر، چند مصاحبهی تلویزیونی و یک کتابچهی 56 صفحهای شامل مقالاتی دربارهی هر یک از فیلمها را هم نباید از قلم انداخت. آیا میتوانید مدرسهی سینمایییی تصور کنید که در آن تا این حد دربارهی یک اثر سینمایی و کارگردان آن مواد درسی ارائه شود و حتی خود کارگردان (که الان هشتاد و شش سال سن دارد) هم بیاید و در یک کلاس دو ساعته در مورد فیلمهایش حرف بزند؟ من که حسابی مشعوفِ کار ارزشمند این موسسه و فیلمهای آن شدهام. البته باید یادآور شوم که قیمت این فیلمها دو تا سه برابر قیمت معمول دیویدی در بازار آمریکاست ولی خوشبختانه من از طریق کتابخانهی دانشگاه به اکثر این فیلمها دسترسی دارم و تا توانستهام از این گنج بیپایان بهره بردهام.
این موسسه تاکنون در حدود 360 فیلم بر روی دیویدی منتشر کرده که اولین آنها در سال 1922 و آخرین آنها در سال 2006 ساخته شدهاند. هر ماه هم بین 2 تا 10 عنوان به این مجموعه اضافه میشود. مقالهی ویکیپدیا دربارهی این موسسه و تاریخچهی آن را میتوانید در اینجا بخوانید. مقالات منتقدین سینمایی که به شکل کتابچه به همراه هر مجموعه منتشر میشود در سایت موسسه و به صورت رایگان در دسترس هستند.
